متانفرین های ادرار

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۱/۲۲
آخرین آپدیت:۱۴۰۰/۶/۳
آزمایش متانفرین های ادرار برای کمک به تشخیص یا رد تومور نادر غده فوق کلیه به نام فئوکروموسیتوما یا تومور نادری در خارج غدد فوق کلیوی موسوم به پاراگانگلیوما، انجام می‌شود.

اسامی مترادف

متانفریننورمتانفرینمتانفرین های آزاداقسام متانفرینادرار

نام‌های رسمی

Urine Metanephrines

چرا آزمایش انجام می شود؟

برای کمک به تشخیص یا رد تومور نادر غده فوق کلیه به نام فئوکروموسیتوما یا تومور نادری در خارج غدد فوق کلیوی موسوم به پاراگانگلیوما. این تومورها (PPGL) کاتکول آمین‌های اضافی تولید می‌کنند که به متانفرین تجزیه می‌شوند.

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

وقتی پزشک شما مشکوک به داشتن توموری باشد که کاتکول آمین تولید می‌کند یا می‌خواهد این احتمال را رد کند. هنگامی که شما (به ویژه اگر شما کمتر از ۴۰ سال سن دارید) دچار علائم و نشانه‌های ناگهانی (پاروکسیسم) مانند فشار خون بالا (به خصوص اگر به درمان استاندارد پاسخ ندهد)، سردردهای شدید، ضربان قلب سریع (تپش قلب)، تعریق، لرزش و گرگرفتگی هستید.

هنگامی که شما یک خطر ارثی (ژنتیکی) برای ایجاد PPGL دارید.

هنگامی که یک تومور تحت درمان قرار گرفته شده یا برداشته شده است، برای پایش و نظارت بر عود، گاهی اوقات هنگامی که تومور غده فوق کلیه به طور تصادفی تشخیص داده می‌شود، مثلا در حین آزمایشات تصویربرداری 

نمونه مورد نیاز

یک نمونه ادرار ۲۴ ساعته

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

این آزمایشات تحت تأثیر برخی داروها، غذاها و استرس‌ها  قرار دارد. پزشک خود را از هر دارویی که مصرف می‌کنید مطلع سازید و هرگونه دستورالعمل را که قبل از جمع‌آوری نمونه به شما داده می‌شود، رعایت کنید.

شرح آزمایش

متانفرین و نورمتانفرین محصولات تجزیه‌ی (متابولیت‌ها) کاتکول آمین‌های اپی نفرین (آدرنالین) و نوراپی نفرین هستند. این آزمایش مقادیر متانفرین و نورمتانفرین را که طی مدت ۲۴ ساعت در ادرار آزاد می‌شوند اندازه‌گیری می‌کند. 

کاتکول آمین‌ها توسط غدد فوق کلیوی (به عنوان هورمون)، اندام‌های مثلثی کوچک واقع در بالای هر کلیه و توسط سلول‌های سیستم عصبی سمپاتیک (به نام مواد انتقال دهنده‌ی عصبی یا انتقال دهنده‌های عصبی) تولید می‌شوند.

 کاتکول آمین‌های اولیه عبارتند از دوپامین، اپی نفرین (آدرنالین) و نوراپی نفرین. کاتکول آمین‌ها در پاسخ به استرس جسمی یا عاطفی ترشح می‌شوند. آن‌ها به انتقال تکانه‌های عصبی در مغز کمک می‌کنند، باعث افزایش گلوکز و ترشح اسید چرب برای انرژی، گشاد شدن مجاری کوچک هوا در ریه‌ها به نام برونشیول و گشاد شدن مردمک چشم می‌شوند. نوراپی نفرین همچنین رگ‌های خونی را منقبض می‌کند که به این وسیله فشار خون را افزایش می‌دهد، و اپی نفرین ضربان قلب و میزان استفاده از انرژی (سوخت و ساز) بدن را افزایش می‌دهد.

کاتکول آمین‌ها بعد از انجام اعمال خود تجزیه می‌شوند و ترکیبات غیرفعال ایجاد می‌کنند. اپی نفرین به متانفرین و اسید وانیل مندلیک (VMA) تجزیه می‌شود و نوراپی نفرین به نورمتانفرین و VMA تبدیل می‌شود.

 هر دو این هورمون‌ها و متابولیت‌های آن‌ها از طریق ادرار از بدن دفع می‌شوند. کاتکول آمین‌ها و محصولات تجزیه آن‌ها به طور نرمال در ادرار به مقدار کم و با نوسان وجود دارد که در طی یک وضعیت استرس زا و بلافاصله پس از آن بسیار افزایش می‌یابد. با این حال، تومورهای نادر غده فوق کلیوی به نام فئوکروموسایتوماها و تومورهای نادر خارج غده فوق کلیه به نام پاراگانگلیوماها می‌توانند مقادیر زیادی کاتکول آمین و متابولیت‌های آن‌ها را تولید کنند، در نتیجه غلظت‌های آن‌ها در خون و ادرار افزایش می‌یابد. (این سندرم‌ها اغلب با یکدیگر گروه بندی می‌شوند و به اختصار PPGL نامیده می‌شوند). که می‌تواند باعث ایجاد فشار خون مداوم یا اپیزودیک (رخدادی) شود که ممکن است منجر به سردردهای شدید شود. علائم دیگر شامل تپش قلب، تعریق، حالت تهوع، اضطراب و گزگز دست و پا است.

فئوکروموسایتوماها و پاراگانگلیوماها نادر هستند. 

تعداد کمی از آن‌ها سرطانی هستند، بیشتر آن‌ها خوش خیم هستند و از مکان اصلی خود گسترش نمی‌یابند. اگرچه در صورتیکه درمان نشوند، این تومورها ممکن است به رشد خود ادامه دهند و علائم بدتر شوند.

با گذشت زمان، فشار خون بالا ناشی از هورمون‌های اضافی ممکن است باعث آسیب کلیه، و بیماری قلبی شود، وخطر سکته یا حمله قلبی را افزایش دهند. اگرچه آن‌ها نادر هستند، اما تشخیص و درمان این تومورها مهم است زیرا باعث یک فرم از فشار خون قابل درمان می‌شوند. در بیشتر موارد، تومورها را می‌توان با جراحی برداشته و یا درمان کرد تا میزان کاتکول آمین‌های تولید شده را حذف کرد یا به میزان قابل توجهی کاهش داد و علائم و عوارض مرتبط را کاهش داد یا از بین ببرد.

 چگونه نمونه برای آزمایش جمع‌آوری می‌شود؟

برای جمع‌آوری ادرار ۲۴ ساعته، کلیه‌ی حجم ادرار باید برای ۲۴ ساعت جمع‌آوری شود. مثانه را کاملاً خالی کنید سپس ادرار را به مدت ۲۴ ساعت و نه بیشتر، داخل ظرف داده شده جمع‌آوری نمائید.

مهم است که نمونه در این مدت (در طول جمع‌آوری تا زمان تحویل به آزمایشگاه) در جای خنک نگهداری شود.

آیا برای اطمینان از کیفیت نمونه به آماده‌سازی آزمایشی نیاز است؟

سطح کاتکول آمین، و از طرف دیگر سطح متابولیت‌های آن‌ها، تحت تأثیر داروهای مختلف، غذاها و استرس‌ها است. آمادگی برای آزمایش برای اطمینان از جمع‌آوری نمونه مناسب و تفسیر صحیح نتایج مهم است. هر دستورالعمل داده شده توسط پزشک خود و یا آزمایشگاه را رعایت کنید.

  • شما باید در مورد داروهای تجویز شده و داروهای بدون نسخه و مکمل‌هایی که مصرف می‌کنید با پزشک خود صحبت کنید. قطع مصرف دارو برای مدتی قبل از آزمایش ممکن است لازم باشد.
  • با این حال، بدون مشورت با پزشک خود، نباید هیچ دارویی را متوقف کنید. پزشکتان راهنمائی خواهد کرد تا مواد تداخل کننده و درمان‌های دارویی را شناسایی کرده و تعیین کند که کدام یک از آن‌ها می‌تواند با اطمینان قطع شود وکدام برای درمان شما باید ادامه یابد.
  • همچنین به شما آموزش داده می‌شود که از مصرف چه غذاهایی خودداری کنید.
  • از فشارهای روانی و جسمی و ورزش شدید قبل و هنگام جمع‌آوری نمونه دوری کنید زیرا آن‌ها می‌توانند ترشح کاتکول آمین را افزایش دهند و بنابراین بر سطح متانفرین تأثیر می‌گذارند.

سوالات متداول