شمارش تعداد گلبول‌ های سفید

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۲/۳
آخرین آپدیت:۱۴۰۰/۶/۳
آزمایش شمارش تعداد گلبول‌ های سفید برای غربالگری یا تشخیص انواع بیماری‌ها که می‌توانند بر تعداد گلبول‌های سفید خون (WBC) تاثیر بگذارند انجام می‌شود.

اسامی مترادف

شمارش WBCشمارش تعداد لکوسیت‌هاشمارش گلبول‌های سفید

نام‌های رسمی

White Blood Cell Count-WBC

چرا آزمایش انجام می شود؟

برای غربالگری یا تشخیص انواع بیماری‌ها که می‌توانند بر تعداد گلبول‌های سفید خون (WBC) تاثیر بگذارند، مانند عفونت، التهاب یا بیماری‌های خونی یا سیستم ایمنی.

برای پایش در درمان یک اختلال یا نظارت روی درمانی که بر تعداد گلبول‌های سفید اثر می‌گذارد.

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

  • به عنوان بخشی از آزمایش شمارش کامل خون (CBC) که یکی از آزمایشات اصلی در برنامه چکاپ سلامتی است.
  • هنگامی که علائم و نشانه‌هایی دارید که ممکن است مربوط به یک بیماری بوده و بر تعداد گلبول‌های سفید موثر باشد.
  • هنگامی که به یک بیماری مبتلا هستید یا تحت درمانی هستید که روی لکوسیت‌ها تأثیر می‌گذارد.

نمونه مورد نیاز

نمونه خون که از ورید یا انگشت (کودکان و بزرگسالان) یا پاشنه پا (نوزادان) گرفته می‌شود.

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

خیر.

شرح آزمایش

گلبول‌های سفید خون که لکوسیت نیز نامیده می‌شوند، سلول‌هایی هستند که در خون، سیستم لنفاوی و بافت‌ها وجود دارند و بخش مهمی از سیستم دفاعی بدن را تشکیل می‌دهند. آن‌ها به محافظت در برابر عفونت کمک می‌کنند و همچنین در التهاب و واکنش‌های آلرژیک نقش دارند. آزمایش شمارش گلبول‌های سفید تعداد کلی انواع گلبول‌های سفید در یک نمونه خون را نشان می‌دهد. شمارش لکوسیت‌ها جزئی از آزمایش شمارش کامل خون (CBC)  است، که اغلب در ارزیابی کلی سلامت شما استفاده می‌شود. 

خون از سه نوع سلول اصلی معلق در مایعی به نام پلاسما تشکیل شده است. علاوه بر لکوسیت‌ها، سلول‌های قرمز خون و پلاکت‌ها نیز وجود دارند. همه این سلول‌ها در مغز استخوان ساخته می‌شوند و سپس وارد جریان  خون می‌شوند. 

پنج نوع گلبول سفید وجود دارد و هر کدام عملکرد متفاوتی دارند: 

  • سه نوع از گلبول‌های سفید به دلیل وجود گرانول‌هایی که در سیتوپلاسم آن‌ها وجود دارد، "گرانولوسیت" نامیده می‌شوند. این گرانول‌ها حاوی مواد شیمیایی مختلفی هستند که هنگام واکنش‌های دفاعی و ایمنی این مواد شیمیابی را به همراه سایر مواد به عنوان بخشی از پاسخ ایمنی ترشح  می‌کنند. گرانولوسیت‌ها شامل: 
  • نوتروفیل‌ها (neu) به طور معمول بیش‌ترین تعداد لکوسیت‌های گردش خون را تشکیل می‌دهند. آن‌ها به ناحیه‌ای از بافت آسیب دیده یا عفونی شده منتقل می‌شوند، و باکتری‌ها یا بعضی اوقات قارچ‌ها را به داخل خود فروبرده و از بین می‌برند. 
  • ائوزینوفیل‌ها (eos) به عفونت‌های ناشی از انگل‌ها پاسخ می‌دهند، در واکنش‌های آلرژیک (حساسیت بیش از حد) نقش دارند و میزان پاسخ‌های ایمنی و التهابی را کنترل می‌کنند.
  •  بازوفیل‌ها (baso) معمولاً کم‌ترین تعداد لکوسیت‌های در گردش خون را تشکیل می‌دهند و تصور می‌شود در واکنش‌های آلرژیک نقش دارند.
  • لنفوسیت‌ها (لنف‌ها) هم در خون و هم در سیستم لنفاوی وجود دارند. آنها به سه نوع تقسیم می‌شوند: 
  • لنفوسیت‌های B (سلول‌های B) آنتی بادی‌هایی را به عنوان بخشی از پاسخ‌های دفاعی طبیعی بدن (ایمنی) تولید می‌کنند.
  •  لنفوسیت‌های T (سلول‌های T) مواد و عناصر بیگانه را تشخیص می‌دهند و آن‌ها را برای حذف پردازش می‌کنند.
  • سلول‌های کشنده طبیعی (سلول‌های NK) به طور مستقیم به سلول‌های غیرطبیعی مانند سلول‌های سرطانی یا آلوده به ویروس حمله کرده و آن‌ها را از بین ببرید. 
  • مونوسیت‌ها (mono)، مشابه نوتروفیل‌ها، به ناحیه‌ای از عفونت منتقل می‌شوند و باکتری‌ها را در بر می‌گیرند و از بین می‌برند. آن‌ها بیش‌تر با عفونت‌های مزمن و نه حاد مرتبط هستند.

وقتی عفونت یا فرآیند التهابی در جایی از بدن وجود داشته باشد، مغز استخوان گلبول‌های سفید بیش‌تری تولید می‌کند و آن‌ها را در خون آزاد می‌کند و طی یک فرآیند پیچیده، لکوسیت‌ها به محل عفونت یا التهاب منتقل‌ می‌شوند. طی روند بهبودی، تولید لکوسیت‌ها توسط مغز استخوان کاهش می‌یابد و تعداد آن‌ها مجددا به سطح طبیعی کاهش می‌یابد. 

علاوه‌بر عفونت و التهاب، شرایطی وجود دارد که می‌تواند بر تولید گلبول‌های سفید توسط مغز استخوان یا زنده ماندن آن‌ها در خون تأثیر بگذارد، مانند سرطان یا اختلال ایمنی، که منجر به افزایش یا کاهش تعداد WBC این سلول‌ها می‌شود. شمارش لکوسیت‌ها، همراه با شمارش سایر اجزاء در آزمایش CBC، به پزشک در مورد مشکلات احتمالی هشدار می‌دهد. نتایج اغلب همراه با آزمایشات دیگری، مانند شمارش افتراقی گلبول‌های سفید و بررسی اسمیر خون، تفسیر می‌شوند. 

یک شمارش افتراقی  اطلاعاتی در مورد این که کدام نوع  از لکوسیت‌ها کم یا زیاد شده‌اند ارائه می‌دهد و اسمیر خون وجود لکوسیت‌های غیر طبیعی و یا نابالغ را نشان دهد.

اگر در نتایج به دست آمده مشکلی مشاهده شود، می‌توان آزمایشات متنوع دیگری برای کمک به تعیین علت انجام داد. پزشک معمولاً علائم و نشانه‌های فرد، سابقه پزشکی و نتایج معاینه بدنی فرد را برای تصمیم گیری در مورد درخواست آزمایش‌های دیگر در نظر می‌گیرد. به عنوان مثال، در صورت لزوم، بیوپسی مغز استخوان برای ارزیابی وضعیت سلولی مغز استخوان انجام می‌شود.

سوالات متداول