سدیم

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۱/۲۲
آخرین آپدیت:۱۴۰۰/۶/۳
آزمایش سدیم به عنوان بخشی از یک پنل الکترولیت یا پنل متابولیک برای کمک به تشخیص و تعیین علت عدم تعادل الکترولیتی، انجام می‌شود.

اسامی مترادف

Na

نام‌های رسمی

Sodium

چرا آزمایش انجام می شود؟

  • برای تعیین اینکه آیا میزان سدیم در حد نرمال است یا خیر.
  • به عنوان بخشی از یک پنل الکترولیت یا پنل متابولیک برای کمک به تشخیص و تعیین علت عدم تعادل الکترولیتی. 
  • برای کمک به پایش بر درمان بیماری‌هایی که می‌توانند سطح غیر طبیعی سدیم را در بدن ایجاد کنند.

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

وقتی یک معاینه روتین دارید، هنگامی که دچار کم آبی هستید، مشکلات فشار خون، تجمع مایعات اضافی (اِدم) یا علائم غیر اختصاصی دارید.

نمونه مورد نیاز

 نمونه خون وریدی، گاهی اوقات یک نمونه رندوم ادرار یا ادرار ۲۴ ساعته جمع‌آوری می‌شود.

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

خیر.

شرح آزمایش

 سدیم الکترولیتی است که در تمام مایعات بدن وجود دارد و برای عملکرد طبیعی بدن از جمله عملکرد عصب و عضله حیاتی است. این آزمایش میزان سدیم را در خون یا ادرار اندازه‌گیری می‌کند. الکترولیت‌ها مواد معدنی هستند که بارالکتریکی حمل می‌کنند و در مایعات بدن شما وجود دارند. سدیم و الکترولیت‌های دیگر مانند پتاسیم، کلرید و بی کربنات (یا کل CO2) به عملکرد نرمال سلول‌ها و نیز به تنظیم میزان مایعات در بدن کمک می‌کنند. در حالی که سدیم در تمام مایعات بدن وجود دارد، در بالاترین غلظت در خون و در مایعات خارج از سلول‌های بدن یافت می‌‌شود.

 سدیم خارج سلولی و همچنین تمام آب بدن توسط کلیه‌ها تنظیم می‌شود. ما در رژیم غذایی خود سدیم را از نمک خوراکی (کلرید سدیم) و تا حدی از اکثر غذاهایی که می‌خوریم دریافت می‌کنیم. 

بیشتر افراد مقدار کافی سدیم دریافت می‌کنند. بدن از آنچه لازم دارد استفاده می‌کند و کلیه‌ها بقیه سدیم را از طریق ادرار دفع می‌کنند. بدن سعی می‌کند سدیم خون را در محدوده‌ی باریک نگه دارد. این کار را از طریق روش‌های زیر انجام می‌دهد:

  •  تولید هورمون‌هایی که می‌توانند میزان سدیم دفع شده از طریق ادرار را افزایش (پپتیدهای ناتریورتیک) و یا کاهش (آلدوسترون) دهند.
  •  تولید هورمونی که از اتلاف آب جلوگیری می‌کند (هورمون ضد ادرار، ADH که گاهی اوقات وازوپرسین نامیده می‌شود) 
  • کنترل تشنگی، حتی افزایش ۱ درصدی سدیم خون باعث تشنگی شده و باعث نوشیدن آب می‌شود و سطح سدیم را به حد نرمال برمی‌گرداند. 

وقتی سطح سدیم در خون تغییر می‌کند، محتوای آب در بدن نیز تغییر می‌کند. این تغییرات می‌تواند با مایع کم (کمبود آب) یا مایعات بیش از حد (ورم) همراه باشد، که اغلب منجر به تورم در پاها می‌شود.

سوالات متداول