زنجیره های سبک

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۱/۲۲
آخرین آپدیت:۱۴۰۰/۶/۳
آزمایش زنجیره های سبک برای کمک به تشخیص، پایش بر اختلالات پلاسموسیت‌ها (دیسکرازی‌ها) مانند میلوم متعدد و آمیلوئیدوز اولیه، انجام می‌شود.

اسامی مترادف

زنجیرهای سبک آزادSFLCFLCزنجیره های سبک کاپا و لامبدازنجیره های سبک سرمی با نسبت کمی

نام‌های رسمی

Serum Free Light Chains

چرا آزمایش انجام می شود؟

برای کمک به تشخیص، و پایش بر اختلالات پلاسموسیت‌ها (دیسکرازی‌ها) مانند میلوم متعدد، آمیلوئیدوز اولیه و بیماری‌های مرتبط یا پایش بر اثربخشی درمان

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

  • هنگامی که دچار درد استخوان، شکستگی، کم خونی (با اندازه و شکل طبیعی گلبول‌های قرمز خون (آنمی نورموسیتیک))، بیماری کلیوی و عفونت‌های مکرر هستید که پزشک شک می‌کند که ممکن است به دلیل اختلال سلول‌های پلاسما باشد.
  • هنگامی‌که بعلت اختلال در پلاسموسیت‌ها تحت درمان هستید.

نمونه مورد نیاز

نمونه خون وریدی که از ورید بازوئی دست گرفته می‌شود.

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

خیر

شرح آزمایش

زنجیره های سبک پروتئین‌هایی هستند که توسط سلول‌های ایمنی به نام سلول‌های پلاسما تولید می‌شوند. آن‌ها زنجیره های سبک کاپا و لامبدا نیز نامیده می‌شوند، آن‌ها بوسیله‌ی پروتئین‌های دیگر (زنجیره‌‌های سنگین) با یکدیگر پیوند می‌خورند تا ایمونوگلوبولین‌ها (آنتی‌بادی‌ها) را تشکیل بدهند که  باکتری‌ها و ویروس‌ها را هدف قرار داده و حمله آن‌ها به بدن را خنثی می‌کنند.

سلول‌های پلاسما به طور معمول برخی از زنجیره های سبک اضافی را تولید می‌کنند که با زنجیره های سنگین ترکیب نشده و وارد جریان خون می‌شوند. زنجیره های سبک آزاد (FLC) یا زنجیره های آزاد سبک سرمی (SFLC) به زنجیره‌هایی گفته می‌شود که بخشی از ایمونوگلوبولین‌های کامل (سالم) نیستند و در جریان خون وجود دارند.

این آزمایش میزان زنجیره های سبک کاپا و لامبدا آزاد موجود در خون را اندازه‌گیری می‌کند و نسبت کاپا / لامبدا را برای کمک به تشخیص، و پایش بر شرایط مرتبط با افزایش تولید زنجیره های سبک آزاد را محاسبه می‌کند.

یک سلول پلاسمائی خاص فقط یک نوع ایمونوگلوبولین تولید می‌کند. به طور معمول، مقدار کمی زنجیره سبک آزاد تولید می‌شود، بنابراین سطح کمی از زنجیره های آزاد کاپا و لامبدا در خون شناسایی می‌شود. 

درگروهی از بیماری‌ها به نام اختلالات سلول‌های پلاسما (دیسکرازی‌ها) یا گاموپاتی‌های مونوکلونال، یک سلول پلاسما نئوپلاستیک (سرطانی) می‌شود، بیشتر از حد لازم تقسیم می‌شود و تعداد زیادی نسخه (کلون) از خود تولید می‌کند که جمعیت آن از سلول‌های دیگر مغز استخوان بیشتر می‌شود.

از آنجا که کلون‌ها از یک سلول پلاسما تولید می‌شوند، ممکن است تعداد زیادی از همان نوع ایمونوگلوبولین غیرطبیعی مونوکلونال (پروتئین M) تولید کنند و ممکن است یک ایمونوگلوبولین سالم باشد، فقط یک زنجیره سبک یا به ندرت فقط یک زنجیره سنگین باشد.

تولید زنجیره سبک بیش از حد ممکن است با هر یک از اختلالات سلول‌های پلاسما، مانند میلوم مولتیپل، MGUS (گاموپاتی مونوکلونال با اهمیت نامشخص، وضعیتی که ممکن است به میلوم مولتیپل تبدیل شود)، آمیلوئیدوز زنجیره سبک مونوکلونال (اولیه) و سایر موارد دیده شود.

این شرایط ممکن است مورد توجه قرار نگیرند و یا ممکن است پیشرفت کنند تا علائم و نشانه‌های متنوع که مشخصه‌ی بیماری‌های مختلفی است را ایجاد کنند.

سوالات متداول