پتاسیم خون یا ادرار

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۱/۲۲
آخرین آپدیت:۱۴۰۰/۶/۳
آزمایش پتاسیم خون یا ادرار برای بررسی و تعیین سطح پتاسیم خون و همچنین برای پایش در درمان بیماری‌هایی که می‌توانند موجب سطح غیرطبیعی پتاسیم در بدن شوند، انجام می‌شود.

اسامی مترادف

پتاسیمK

نام‌های رسمی

Potassium

چرا آزمایش انجام می شود؟

  • برای بررسی و تعیین سطح پتاسیم خون
  • به عنوان بخشی از پنل الکترولیت یا پنل متابولیک برای کمک به تعیین و تشخیص علت عدم تعادل الکترولیتی.
  • برای پایش در درمان بیماری‌هایی که می‌توانند موجب سطح غیرطبیعی پتاسیم در بدن شوند.

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

  • وقتی یک معاینه روتین برای بررسی وضعیت سلامتی دارید.
  • هنگامی که علائمی مانند ضعف عضلانی و یا ضربان قلب نامنظم (آریتمی قلبی) دارید و یا مشکوک به عدم تعادل الکترولیت هستید. 
  • در فواصل منظم در زمان مصرف دارو یا بیماری‌هایی مانند فشار خون بالا (هیپرتانسیون) یا بیماری کلیوی، که می‌تواند بر سطح پتاسیم شما اثر بگذارد.

نمونه مورد نیاز

  • نمونه خون وریدی که از طریق ورید بازویی گرفته می‌شود.
  • گاهی اوقات یک نمونه رندوم ادرار یا ادرار ۲۴ ساعته جمع‌آوری می‌شود. 

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

خیر.

شرح آزمایش

پتاسیم یک الکترولیت است که برای متابولیسم سلول حیاتی است و به انتقال مواد مغذی به داخل سلول کمک کرده و مواد زائد را از سلول خارج می‌کند. پتاسیم در عملکرد عضلات نیز مهم است و به انتقال پیام بین اعصاب و عضلات کمک می‌کند. این آزمایش میزان پتاسیم را در خون و یا ادرار اندازه‌گیری می‌کند. 

الکترولیت‌ها مواد معدنی هستند که بار الکتریکی را حمل می‌کنند و در مایعات بدن وجود دارند. پتاسیم و الکترولیت‌های دیگر مانند سدیم، کلرید و بی کربنات (CO2 توتال) به تنظیم میزان مایعات در بدن کمک می‌کنند و تعادل اسید و باز را پایدار نگه می‌دارند. پتاسیم در تمام مایعات بدن وجود دارد، اما با غلظت بیشتری در داخل سلول‌ها یافت می‌شود و فقط مقدار کمی در مایعات خارج سلولی و در قسمت مایع خون وجود دارد (سرم یا پلاسما). ما بیشتر پتاسیم مورد نیاز خود را از غذاهایی که می‌خوریم دریافت می‌کنیم. اکثر مردم مقدارکافی پتاسیم از طریق مواد غذائی دریافت می‌کنند.  بدن از مقدار پتاسیمی که لازم دارد استفاده می‌کند، سپس پتاسیم اضافی را از طریق کلیه‌ها و از راه ادرار دفع می‌کند. بدن سعی می‌کند سطح پتاسیم خون را در یک محدوده بسیار باریک نگه دارد. سطح آن به طور عمده توسط آلدوسترون، هورمونی که توسط غدد فوق کلیوی تولید می‌شود، کنترل می‌شود.

به‌دلیل اینکه غلظت خون پتاسیم بسیار کم است، تغییرات جزئی می‌تواند اثرات قابل توجهی بر سلامتی داشته باشند. سطح خیلی کم یا خیلی زیاد پتاسیم می‌تواند عملکرد اعصاب و عضلات را تغییر دهد و ممکن است عوارض جدی در سلامتی مانند شوک، مشکلات تنفسی (نارسایی تنفسی)، ضربان قلب نامنظم یا حتی عضله قلب توانایی انقباض خود را از دست بدهد.

اندازه‌گیری پتاسیم به عنوان بخشی از الکترولیت یا پنل متابولیکی ممکن است به تشخیص عدم تعادل الکترولیت یا اسیدوز و آلکالوز کمک کند. اسیدوز و آلکالوز شرایط غیر عادی را که ناشی از اسیدی یا قلیایی شدن خون و در نتیجه عدم تعادل در pH خون می‌شود را توصیف می‌کنند. این عدم تعادل معمولاً به‌دلیل برخی بیماری‌های زمینه‌ای یا بیماری ایجاد می‌شود.

سوالات متداول