آنتی بادی فاکتور داخلی
اسامی مترادف
نامهای رسمی
چرا آزمایش انجام می شود؟
برای کمک به تشخیص کمخونی پرنیشیوز، که شایعترین علت کمبود ویتامین B12 است.
چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟
- به عنوان بخشی از بررسیها، وقتی دچار کمخونی یا نوروپاتی هستید (که با علائم بیحسی، احساس مورمور، درد، و ضعف در نواحی مبتلا همراه است) که ممکن است به دلیل کمبود ویتامین B12 باشد.
- هنگامی که اندازهی سلولهای قرمز خون بسیار بزرگتر از حد طبیعی هستند. (ماکروسیتیک)
نمونه مورد نیاز
یک نمونهخون که از ورید بازویی گرفته میشود.
آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟
پس از تزریق ویتامین B12 باید 48 ساعت صبر کنید تا نمونهخون گرفته شود. برخی از پزشکان ممکن است ترجیح دهند تا 2 هفته پس از تزریق، نمونهخون برای آزمایش نگیرند.
شرح آزمایش
آنتیبادیهای فاکتور داخلی (Intrinsic factor) پروتئینهای تولید شده توسط سیستم ایمنی هستند که با کم خونی پرنیشیوز مرتبط میباشند. این آزمایش این نوع آنتیبادی (IF antibody) در خون را تشخیص میدهد.
فاکتور داخلی پروتئینی است که توسط نوعی سلول تخصصی که در دیواره معده قرار گرفتهاند موسوم به سلولهای جداری تولید میشوند. در طی هضم، اسیدهای معده ویتامین B12را از غذا آزاد میکنند و به فاکتور داخلی متصل میشوند که یک مجموعه را تشکیل دهند. تشکیل این مجموعه برای جذب ویتامین B12 در روده کوچک ضروری است.
علاوه بر نقش عملکردی ویتامین B12 در مغز و سیستم عصبی، نقش آن در تولید گلبولهای قرمز نیز مهم است. بدون مقادیر کافی از فاکتور داخلی، ویتامین B12 تا حد زیادی جذب نمیشود و بدن نمیتواند به اندازه کافی گلبول قرمز طبیعی تولید کند و منجر به کمخونی می شود. علاوه بر کم خونی، کاهش تعداد نوتروفیلها و پلاکتها (نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی) نیز ممکن است رخ دهد.
کمخونی که به دلیل کمبود فاکتور داخلی باشد، کمخونی پرنیشیوز نامیده میشود. این حالت در درجه اول یک بیماری خود ایمنی است که سیستم ایمنی بدن بافتهای خود را هدف قرار میدهد و آنتیبادیهایی ایجاد می کند که علیه سلولهای جداری و یا فاکتور داخلی فعالیت میکنند. این آنتیبادیها میتوانند به سلولهای جداری آسیب برسانند و تولید فاکتور داخلی را مختل کرده و یا از انجام عملکرد بیولوژیکی آن جلوگیری کنند.
دو نوع از آنتی بادیهای فاکتور داخلی (IF antibodies) توسط آزمایشگاه آزمایش میشوند:
- آنتیبادی مسدود کننده فاکتور داخلی (نوع 1)، که برای کمخونی پرنیشیوز بسیار اختصاصی است و همان موردی است که معمولا آزمایش میشود.
- آنتی بادی اتصال دهنده فاکتور داخلی (نوع 2)، که در جذب مجموعه (کمپلکس) ویتامین B12 و فاکتور داخلی دخالت میکند.