نشانگر توموری گنادوتروپین جفتی انسان، تومور مارکر hCG

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۱/۲۱
آخرین آپدیت:۱۴۰۱/۴/۳۰
آزمایش تومور مارکر hCG برای کمک به تشخیص و پایش بر بیماری تروفوبلاستیک حاملگی یا تومورهای سلول‌های زایا و برای ارزیابی اثربخشی درمان این بیماری‌ها و پایش بر عود آن‌ها انجام می‌شود.

اسامی مترادف

hCG کمیBeta hCGTotal hCGTotal beta hCG Intact hCG

نام‌های رسمی

HCG Tumor Marker

چرا آزمایش انجام می شود؟

برای کمک به تشخیص و پایش بر بیماری تروفوبلاستیک حاملگی یا تومورهای سلول‌های زایا.

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

  • هنگامی که علائم شما بیماری تروفوبلاستیک حاملگی یا تومورهای سلول‌های زایا را نشان می‌دهد.
  • برای ارزیابی اثربخشی درمان این بیماری‌ها و پایش بر عود آن‌ها.

نمونه مورد نیاز

نمونه خونی که از ورید بازویی گرفته می‌شود. 

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

خیر.

شرح آزمایش

گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG) هورمونی است که از یک زیر واحد آلفا و بتا ساخته شده و توسط جفت تولید می‌شود و به طور معمول فقط در دوران بارداری قابل اندازه‌گیری است. برخی از بافت‌های غیرطبیعی، تومورها و سرطان‌ها نیز ممکن است hCG تولید کنند، بنابراین آزمایش hCG گاهی اوقات به عنوان نشانگر تومور آزمایش مفیدی است. 

این آزمایش میزان hCG سالم و گاهی زیر واحد بتا hCG را در خون اندازه‌گیری می‌کند. افزایش سطح hCG با بیماری تروفوبلاستیک حاملگی و برخی تومورهای سلول‌های زایا (خوش خیم و سرطانی) مشاهده می‌شود. اگر در این شرایط hCG افزایش یابد، آزمایش hCG می‌تواند به عنوان یک ابزار تشخیصی و پایشی مورد استفاده قرار گیرد.

بیماری تروفوبلاستیک حاملگی (GTD) گروهی از انواع تومور است که در رحم زن از لایه‌های سلولی  اطراف جنین ایجاد می‌شود که جفت را در یک بارداری طبیعی تشکیل می‌دهد و (تروفوبلاست‌ها) و hCG  تولید می کند.

GTD معمولاً در ابتدای بارداری پس از لقاح تخمک اتفاق می‌افتد، اما سلول‌ها به جای حمایت از رشد جنین، توده‌های بافتی غیر طبیعی را تشکیل می‌دهند. در بیش‌تر موارد، تومورها خوش‌خیم هستند، اما در درصد کمی از افراد، سرطانی هستند.

طبق اظهارات انجمن سرطان آمریکا، GTD در حدود ۱ مورد از هر ۱۰۰۰ بارداری اتفاق می‌افتد. همچنین می‌تواند پس از بارداری طبیعی یا سقط جنین اتفاق بیفتد. 

اشکال اولیه GTD عبارتند از: 

  • مول هیداتیدیفرم - که به آن "حاملگی مولار" نیز گفته می‌شود که ممکن است کامل باشد (فقط بافت تومور) یا مخلوطی از تومور و بافت جنین باشد اما به یک کودک زنده تبدیل نمی‌شود. این‌ها معمولاً خوش‌خیم هستند اما باید با جراحی برداشته شوند. 
  • مول تهاجمی - مول هیداتیدیفرم که به سمت داخل دیواره رحم رشد می‌کند. باید با جراحی برداشته شود. اگر بافت GTD باقی بماند، این شرایط می‌تواند ادامه یابد.
  •  کوریوکارسینوما - یک سرطان نادر که ممکن است از بافت تومور GTD به نسبت  ۲ تا ۷ در هر ۱۰۰۰۰۰ بارداری ایجاد شود. این سرطان‌ها می توانند به سرعت رشد کرده و به سایر قسمت‌های بدن گسترش یابند. 
  • تومور تروفوبلاستیک جفتی - نیز نادر است، این تومور در محل اتصال جفت در رحم ایجاد می‌شود. این تومور معمولاً پس از یک حاملگی طبیعی یا سقط شده ایجاد می‌شود اما اغلب در بدن گسترش نمی‌یابد. 
  • تومور تروفوبلاستیک اپیتلیوئید - بسیار نادر است، این تومور از نظر ماهیت شبیه کوریوکارسینوماست اما اکنون یک بیماری جداگانه محسوب می‌شود. ممکن است سال‌ها طول بکشد تا این تومور تشخیص داده شود و ممکن است در این حال به سایر قسمت‌های بدن گسترش یافته باشد.

توجه: با اقدامات درمانی مناسب، احتمال معالجه‌ی اکثر تومورهای GTD بسیار زیاد است.

برای اطلاعات بیش‌تر در این مورد، به پیوندهای موجود در بخش محتوای مرتبط در زیر مراجعه کنید. 

تومورها و سرطان‌های سلول‌های زایا (جرم سل‌ها) در درجه اول در تخمدان‌ها و بیضه‌ها رخ می‌دهد اما به‌ندرت می‌توانند در مکان‌های دیگر مانند قفسه سینه نیز ایجاد شوند.

  • تومورهای سلول‌های زایا می‌توانند در سلول‌های تولید‌کننده تخمک در تخمدان‌ها دیده شوند و اغلب اقات در زنان جوان دیده می‌شوند.
  •  تومورهای سلول‌های زایا می‌توانند سلول‌های موجود در بیضه‌ها را که اسپرم می‌سازند تحت تأثیر قرار دهند و بیش از ٪۹۰ سرطان‌های بیضه را تشکیل می‌دهند.

سطوح hCG همچنین ممکن است در بیماری‌های دیگر مانند سرطان‌های کبد، پستان، ریه، پوست و معده افزایش یابد. افزایش سطح hCG نیز ممکن است در شرایط غیر سرطانی مانند سیروز، زخم اثنی‌عشر و بیماری التهابی روده دیده شود.

سوالات متداول