آزمایش چربی مدفوع
اسامی مترادف
نامهای رسمی
چرا آزمایش انجام می شود؟
این آزمایش به منظور شناسایی و اندازه گیری چربی جذب نشده در مدفوع و نیز برای کمک به تشخیص علل و شرایطی که موجب ایجاد سوء جذب شده است انجام میگیرد.
چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟
هنگامی که علائمی از سوء جذب وجود دارد، مانند اسهال مداوم و مدفوع چرب.
نمونه مورد نیاز
یک نمونه مدفوع معمولی (رندوم) و گاهی اوقات یک نمونه مدفوع که طی ۷۲ ساعت جمعآوری میشود.
آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟
برای جمع آوری یک نمونه مدفوع ۷۲ ساعته، دستورالعملهای آزمایشگاه یا پزشک معالج خود را دنبال کنید. این دستورالعمل ممکن است شامل مصرف ۱۵۰-۵۰ گرم چربی در روز در رژیم غذایی شما برای ۳-۲ روز قبل از شروع جمعآوری نمونه و در طول دوره جمع آوری مدفوع باشد.
شرح آزمایش
این آزمایش میزان چربی موجود در نمونه مدفوع را اندازه گیری میکند. چربی اضافیِ دفع شده در مدفوع (اصطلاحاً استئاتوره) ممکن است نشانهای از اختلال در عملکرد دستگاه گوارش باشد و یا این که شرایطی در بدن موجود است که در هضم غذا و جذب مواد مغذی دخالت میکند و به عبارت دیگر سوء جذب وجود دارد.
دستگاه گوارش در بدن غذاها را به صورت مرحلهای هضم میکند: پروتئینها، چربیها و کربوهیدراتها در معده توسط اسید و آنزیمهای معده و سپس در رودههای کوچک توسط آنزیمهای لوزالمعده و صفرای مترشحه از کبد، به اجزای تشکیل دهنده آنها تجزیه می شوند. در مراحل بعد مواد مغذی در روده کوچک جذب میشوند و سرانجام مواد جذب شده به سراسر بدن منتقل شده و توسط سلولها استفاده یا ذخیره میشوند.
اگر آنزیمهای لوزالمعده یا صفرا به اندازه کافی در دسترس نباشند، چربی و سایر مواد غذایی نمیتوانند به درستی هضم شده و به طور موثر جذب شوند. همچنین اگر شرایطی وجود داشته باشد که مانع از جذب مواد مغذی در رودهها شود، این مواد از طریق مدفوع دفع می شوند. در هر دو مورد – هضم یا جذب نامناسب – میتوانید علائمی همراه با سوء جذب و در موارد شدید، علائم سو تغذیه و کمبود ویتامین را تجربه کنید.
اگر این شرایط مانع هضم و جذب چربی از رژیم غذایی شود، در این صورت چربی اضافی همراه با مدفوع دفع شده و ظاهر فیزیکی مدفوع شل و بد بو (استئاتوره) میگردد و فرد دچار اسهال مداوم میشود.
چربی در مدفوع ممکن است با آزمایش کیفی چربی مدفوع، که به طور کلی وجود یا عدم وجود چربی اضافی را تعیین می کند، شناسایی شود. این آزمایش با قرار دادن سوسپانسیونی از مدفوع روی لام میکروسکپی، افزودن رنگ آمیزی مخصوص چربی و مشاهده تعداد و اندازه گویچههای چربی موجود در نمونه در زیر میکروسکوپ انجام میشود. این تست باید توسط یک فرد حرفهای و با تجربه انجام شود.
اندازهگیری کمی چربی مدفوع، اگرچه تا حدودی دقیقتر است، اما معمولاً به دلیل مشکلاتی که در جمعآوری و نگهداری و انتقال آن به آزمایشگاه وجود دارد، کمتر انجام میشود. با این حال این تست به عنوان یک تست استاندارد استفاده میشود.
بیماران برای محاسبه کل چربی دریافتی در طول دوره جمعآوری، معمولاً به یک دوره جمعآوری مدفوع ۷۲ ساعته، و یک دستور غذاییِ خاص نیاز دارند. نتایجِ آزمایش به عنوان مقدار چربی دفع شده در مدفوع در روز (۲۴ ساعت) گزارش میشود.
یک آزمایش کمی دیگر، استئاتوکریت اسید نام دارد که اندازهگیری سریع اما با دقت کمتر، چربی در مدفوع را نشان میدهد. این یک آزمایش سادهتر است که میتواند روی یک نمونه مدفوع تصادفی انجام شود.
نحوه جمع آوری نمونه برای آزمایش ؟
برای جمع آوری نمونه مدفوع ۷۲ ساعته، تمام حجم مدفوع را در مدت زمان جمعآوری در ظرف (های) ارائه شده توسط آزمایشگاه جمعآوری کنید. جمع آوری نمونه میتواند با استفاده از ظروف پلاستیکی ویژهای که در آزمایشگاه ارائه میشود، انجام شود. اما نباید با ادرار، آب یا دستمال توالت آلوده شود. برای یک نمونه تصادفی، یک نمونه واحد را به همان شکل تهیه کنید.
آیا برای اطمینان از کیفیت نمونه به آمادگی خاصی جهت انجام تست نیاز است؟
برای یک مجموعه مدفوع ۷۲ ساعته، دستورالعملهای ارائه شده و توصیههای رژیم غذایی خود را دنبال کنید. این مسئله ممکن است شامل مصرف یک رژیم غذایی کنترل شده حاوی ۱۵۰-۵۰ گرم چربی در روز به مدت ۳-۲ روز قبل و در طول دوره جمعآوریِ نمونه مدفوع باشد.
همچنین از شما خواسته میشود در هنگام جمع آوری از مصرف برخی روغنها و جایگزینهای چربی خودداری کنید؛ زیرا این امر میتواند باعث بی اعتبار شدن نتایج تست شوند.
همچنین در صورت استفاده از مکملها یا داروهای کمک کننده در عملکرد لوزالمعده (مانند پانکراتین یا دایجستیو و داروهایی از این قبیل)، ممکن است از شما خواسته شود که استفاده از آن را قطع کنید.