آندرستندیون

تاریخ انتشار:۱۳۹۹/۱۱/۲۰
آخرین آپدیت:۱۴۰۰/۶/۳
آزمایش آندرستندیون برای کمک به ارزیابی عملکرد غدد فوق کلیه و ارزیابی تولید آندروژن و عملکرد تخمدان در زنان یا عملکرد بیضه در مردان، انجام می‌شود.

اسامی مترادف

AD

نام‌های رسمی

Androstenedione

چرا آزمایش انجام می شود؟

  • برای کمک به ارزیابی عملکرد غدد فوق کلیه؛
  • برای تشخیص تومورهای غدد فوق کلیوی یا سرطان‌ها؛
  • برای کمک به تعیین علت بروز صفات مردانه (مردانه شدن) در زنان یا بلوغ زودرس در پسران؛
  • برای ارزیابی تولید آندروژن و عملکرد تخمدان در زنان یا عملکرد بیضه در مردان؛
  • همچنین زمانی که پزشک به هیپرپلازی مادرزادی آدرنال (CAH) مشکوک باشد، برای نظارت بر درمان CAH از این آزمایش استفاده می‌شود.

چه زمانی باید آزمایش انجام شود؟

هنگامی که خانمی دارای موهای زائد در ناحیه صورت و بدن (هیرسوتیسم) شده باشد، و یا دچار آکنه شود و سیکل قاعدگی ماهانه (آمنوره) در وی مختل و یا انجام نشود، (باید توجه داشت که کمتر از 6-8 دوره قاعدگی در سال، اولیگومنوره نام دارد و با ناباروری مرتبط است)؛ همچنین وقتی پسری دچار بلوغ زودرس می‌شود و یا در دخترانی که علائم و صفات جنس مذکر را نشان می‌دهند؛ و یا هنگامی که بلوغ به تأخیر می‌افتد؛ در مواردیکه هیپرپلازی مادرزادی آدرنال مطرح باشد برای تشخیص آن؛ و بالاخره در زمان درمان هیپرپلازی مادرزادی آدرنال از این آزمایش بصورت دوره‌ای استفاده می‌شود.

نمونه مورد نیاز

یک نمونه خون که از ورید بازوئی گرفته می‌شود.

آیا برای انجام این تست به آمادگی خاصی نیاز است؟

در زنان در دوره قاعدگی، ممکن است دستورالعمل‌های خاصی در مورد زمان جمع‌آوری نمونه وجود داشته باشد.

شرح آزمایش

آندروستندیون یک آندروژن است (یکی از چند هورمون جنسی "مردانه" که مسئول تمایز صفات و علائم جنسی در مردان مانند صدای خشن و رویش موی صورت است). اگرچه این هورمون جنسی "مردانه" تلقی می شود، اما در خون مردان و زنان وجود دارد و ماده‌ی  پیش سازی است که می‌تواند توسط بدن به آندروژن‌های قوی‌تری مانند تستوسترون (هورمون مردانه) یا به هورمون زنانه استروژن تبدیل شود. این آزمایش میزان آندروستندیون را در خون اندازه گیری می‌کند.

آندروستندیون توسط تخمدان در زنان، بیضه در مردان و غدد فوق کلیوی در هر دو جنس تولید می‌شود.

  • هورمون هیپوفیزی به نام هورمون لایدیگ یا LH باعث تحریک ترشح آندروستندیون توسط تخمدان ها و بیضه ها می‌شود.
  • هورمون هیپوفیزی دیگری به نام هورمون آدرنوکورتیکوتروپیک (ACTH) موجب ترشح آندروستندیون توسط غدد فوق کلیوی می‌شود.

سطح آندروستندیون در خون در طول شبانه روز به صورت "الگوی روزانه" متغیر است و همچنین در روزهای مختلف از سیکل ماهانه زنان متفاوت می‌باشد. آندروستندیون به دلیل منشأ آن می‌تواند به عنوان نشانگر عملکرد غده فوق کلیه در تولید آندروژن و عملکرد تخمدان ها یا بیضه ها مفید باشد. آزمایش آندروستندیون اغلب پس از اینکه نتایج سایر آزمایشات مانند تستوسترون یا 17-هیدروکسی پروژسترون غیرطبیعی تشخیص داده شدند انجام می‌شود.

سطح بیش از حد آندروستندیون و سایر آندروژن‌ها می‌تواند باعث شود اندامهای جنسی در بچه‌ها مبهم و نامشخص باشند. بعلاوه موجب رویش موهای زائد بدن (هیرسوتیسم) و همچنین موجب بوجود آمدن دوره‌های قاعدگی غیرطبیعی در دختران و بلوغ زودرس در دختران و پسران می‌شود.

 تومورهای فوق کلیه، تومورهای تولید کننده ACTH و هایپرپلازی آدرنال می‌توانند منجر به تولید بیش از حد آندروستندیون شوند. زنان مبتلا به سندرم تخمدان پلی کیستیک (PCOS) نیز ممکن است سطح بالاتری از آندروستندیون داشته باشند. اگرچه ممکن است در مردان بزرگسال سطح بالای آن مورد توجه قرار نگیرد، اما این امر می‌تواند به ویژگی‌های جسمی قابل توجه مردانگی (بروز صفات مردانگی در زنان) و فقدان دوره‌های قاعدگی ماهیانه (آمنوره) در زنان منجر شود.

سوالات متداول